قرارگاه پدافند پرتویی
عملیات تخصصی
»
مهندس ذوالقدر مطرح کرد: برنامه های کوتاه مدت معاونت اطلاعات و عملیات رزمایش محور است.
شناسه : 154109
تاریخ ارسال : 15:04 - 1395/06/20

مهندس محمد ذوالقدر، معاونت اطلاعات و عملیات قرارگاه پدافند پرتوی کشور در گفتگو با خبرنگار قرارگاه پرتوی از اهداف و برنامه های معاونت اطلاعات و عملیات و همچنین نحوه ارتباط این معاونت با سازمانها، تفاوت وظایف پدافند غیر عامل انرژی اتمی و پدافند پرتوی سازمان پدافند غیر عامل، میزان آشنایی جامعه دانشگاهی با پدافند پرتوی و مسائل مربوط به حوزه پرتوی می گوید.

در ادامه، گفتگوی مهندس ذوالقدر با خبرنگار قرارگاه پرتوی را می خوانید:

 جناب مهندس با تشکر از جنابعالی بابت وقتی که برای این مصاحبه گذاشتید، به عنوان اولین سؤال هدف از ایجاد معاونت اطلاعات و عملیات در قرارگاه پرتوی چه بوده است؟:

در حقیقت مأموریت قرارگاه پدافند پرتوی، کنترل و مدیریت بحران در حوزه هسته ای و پرتوی می باشد که برای تحقق این مأموریت سازمان پدافند غیرعامل ساختار سازمانی برای قرارگاه تدوین نموده است.

در این ساختار ،وظیفه معاونت عملیات به عنوان یکی از ارکان قرارگاه پرتوی حضور در صحنه حادثه و مدیریت و کنترل آن می باشد که شامل تخلیه مردم،پایش،رفع آلودگی و کنترل عبور و مرور است و یا به طور کلی محدود کردن منطقه حادثه دیده است. این موارد اقدامات عملی می باشد که در صحنه باید انجام پذیرد. بعدها به واسطه اینکه حوزه مردم برای قرارگاه اهمیت خاصی داشت، معاونت عملیات به دو معاونت اطلاعات عملیات تخصصی و معاونت مردم یاری تقسیم گردید. معاونت مردم یاری بیشتر در زمینه اسکان، تخلیه و حوزهای تخصصی مربوط به مردم ورود پیدا می کند و معاونت اطلاعات عملیات تخصصی در حوزه پایش، رفع آلودگی، اطفاء حریق، جمع آوری پسماند و کنترل عبور و مرور فعالیت دارد.

در مورد برنامه های کوتاه مدت و دراز مدت معاونت اطلاعات و عملیات را توضیحاتی ارائه بفرمایید

برنامه کوتاه مدت معاونت اطلاعات و عملیات رزمایش محور است. یعنی از رزمایش برای تحقق امور آموزشی که در حوزه عملیات تخصصی نیاز داریم و اقدامات کوتاه مدت مثل تجهیز و آموزش نفرات استانها که باید انجام بدهیم استفاده می کنیم. برنامه میان مدت معاونت متمرکز شده بر تدوین آیین نامه ها و دستور العملها که هم اکنون در حال انجام می باشد. ما در حال حاضر نیاز به حداقل 13 دستور العمل در حوزه معاوت عملیات تخصصی داریم به طور مثال پایش چگونه باید انجام پذیرد؟ که موضوع پایش خود به دسته های زیر تقسیم می شود : پایش نفرات، پایش خودرو، پایش تجهیزات، پایش محیط

یا دستور العمل جهت چگونگی نمونه برداری بنابر این  شروع کردیم به تدوین دستور العملها و آیین نامه ها  و طرح ها مانند طرحهای جامع مدیریت بحران و طرح های عملیاتی. البته این کار نیاز به مقدماتی دارد مانند تهدید شناسی یا سناریو پردازی حوادث مختلف هسته ای. تلاش می کنیم که در بازه زمانی 3 تا 4 سال تدوین دستورالعملها را به پایان برسانیم

بخش دوم برنامه میان مدت معاونت، تجهیز استانها و مراکز اقدام کلی می باشد.البته حداقل های تجهیز فعلاً مورد نظر ما می باشد. به طور مثال سامانه های رفع آلودگی مانند چشمه های پایش، ایستگاههای درگاهی پایش جزء این تجهیزات می باشد. برنامه میان مدت معاونت به این گونه است که اگر بوشهر نیاز به 20 درگاه پایش دارد ما بتوانیم حداقل 2 درگاه در اختیار استان بوشهر قرار دهیم.

اینها همگی برنامه ریزی شده و مشخص است. البته حداقل 5 تا 6 سال نیاز به زمان داریم که این تجهیز را انجام بدهیم

از جمله برنامه های بلند مدت معاونت اطلاعات و عملیات کارآمد کردن استانها و توانمند کردن آنهاست به این شکل که تیم ها را به صورت واقعی راه اندازی کنیم و تمام تجهیزاتی را که احتیاج دارند در اختیارشان قرار دهیم. به نحوی که هر استان دارای یک مرکز مدیریت بحران به نام مرکز واکنش سریع باشد که در این مرکز تجهیزات و تیم های تخصصی عملیاتی مانند اطفاء حریق، اورژانس، رفع آلودگی و تیم پایش وجود داشته باشد.

از دیگر برنامه های بلند مدت معاونت، ارتباط و تعامل مستقیم با آژانس انرژی اتمی می باشد. علت این همکاری این است که استانداردهایی توسط آژانس تعریف گردیده، که ما با رعایت استانداردها در رزمایشهای مختلف تحت نظارت آژانس، آنها را متقاعد می سازیم که کشور به خوبی قادر به کنترل بحران های هسته ای می باشد..

از طرفی در این همکاری ما می توانیم از توانمندیهای آژانس استفاده کنیم در ضمن با نمایش توانمندیهای کشور به آنها اعلام کنیم که آمادگی کامل برای همکاری جهت مدیریت حوادث پرتوی در دیگر کشورها را داریم.

نحوه ارتباط با سازمانهای مختلف را توضیح دهید.

این معاونت به صورت مستقیم با هیچ دستگاهی ارتباط ندارد، تمام ارتباط ما  از طریق جانشین فرمانده قرارگاه پدافند برقرار می شود. البته بعضی از دستگاهها هستند که ارتباط با آنها برای ما مهم است زیرا بخشی از وظایف ما در حوزه فعالیت آنها است. به طور مثال هنگامیکه در سایت به هر دلیلی اتفاقی رخ می دهد مانند آتش سوزی و تبعاتش به بیرون درز پیدا می کند، از آنجاییکه ما در داخل سایت حضور نداریم متوجه نمی شویم چه اتفاقی در سایت رخ داده است و این، کار را برای ما مشکل می کند بنابراین در اینجا ما باید با سازمان انرژی اتمی تعامل داشته باشیم و از طرفی باید بفهمیم که چه میزان امکانات، برای پاسخ دادن به این حادثه نیاز داریم پس لازم است با مسئولین استان تعامل داشته باشیم

به طور کلی ما باید با سازمان انرژی اتمی، شهرداریها، هلال احمر، نیروی انتظامی ارتباط تنگاتنگی  و شناخت خوبی از وضعیت یکدیگر داشته باشیم. ارتباطات ما باید بلادرنگ باشد به نحوی که اگر حادثه ای اتفاق افتاد بلافاصله و بدون هیچ واسطه ای قرارگاه مطلع شود.

ارتباط معاونت با سپاه نیز دارای اهمیت ویژه ای می باشد زیرا سپاه امکانات بسیار خوبی جهت پاسخ به حوادث پرتوی مانند سامانه های رفع آلودگی از محیط یا نفر را دارد.

از آنجاییکه سازمان انرژی اتمی نیز دارای مجموعه پدافند غیرعامل می باشد، لطفاً تفاوت وظایف پدافند غیرعامل سازمان انرژی اتمی و پدافند پرتوی سازمان پدافند غیرعامل را توضیح دهید.

.به طور کلی وظیفه قرارگاه پدافند پرتوی و پدافند غیر عامل سازمان انرژی اتمی اینگونه است که مدیریت و فرماندهی مقابله با حوادث داخلی سایت بعهده سازمان انرژی اتمی است و مدیریت و فرماندهی مقابله با حوادث بیرون سایت با قرارگاه استانی است. البته مفهومش این نیست که تعامل نداریم، قطعاً هنگامیکه در سایت اتفاقی رخ می دهد، از آنجاییکه امکانات سایت محدود است و این امکانات نمی تواند جوابگوی حوادث بزرگ سایت باشد بنا به درخواست سایت ما به کمک سایت می آییم، البته داخل سایت تحت مدیریت سازمان انرژی اتمی قرار می گیریم از طرفی هنگام مدیریت قرارگاه استانی در بیرون سایت ما نیاز به مشاوره تخصصی کارشناسان سایت داریم زیرا آنها حادثه را خوب می شناسند و می دانند که داخل سایت دقیقاً چه اتفاقی رخ داده است، این مشاوره به ما کمک میکند تا بدانیم با چه موادی سروکار داریم و برای مقابله با حادثه چه سلسله اقداماتی را باید انجام دهیم

تفاوت دیگر آن است که پدافند غیر عامل سازمان انرژی ریز به ریز اجزاء سایتش را می شناسد و برای حفاظت از آنها در حوادث فرایندی، طبیعی و خصمانه راه کار پیشنهاد داده است در صورتیکه نیاز نیست پدافند پرتوی این اجزاء را بشناسد.

سومین تفاوت آن است که، سازمان انرژی اتمی طرح ریزی مقابله با حوادث داخل سایت را انجام می دهد ولی قرارگاه پرتوی طرح ریزی مقابله با بحرانهایی که به مردم و محیط زیست آسیب می رساند را انجام می دهد. مجموعاً محدوده عملکرد پدافند غیر عامل سازمان انرژی اتمی بیشتر از محدوده عملکرد پدافند غیر عامل قرارگاه پرتوی است

آیا آژانس بین المللی انرژی اتمی، اطلاعی از نحوه فعالیت معاونت عملیات قرارگاه پرتوی دارد؟

 اینکه بگوییم آژانس، معاونت عملیات یا معاونتهای دیگر را می شناسد ، نه، اینگونه نیست.  اما امسال ما شروع کردیم به این معرفی و الان آژانس قرارگاه را می شناسد . یعنی اطلاع دارد که در کشور یک قرارگاهی به نام قرارگاه پرتوی وجود دارد که مسئولیت کنترل مدیریت بحران حوادث پرتوی را به عهده دارد . در ادامه ساختار قرارگاه را به آنها اعلام کردیم ، ساختار مرکزی را اعلام کردیم ، ساختاراستان ها را به آنها اعلام کردیم ، آژانس هم استقبال کرده ، یعنی در یک نشست تخصصی که دوستان ما رفتند در وین و این ساختارها را در آژانس ارائه دادند ، رئیس نشست که از کشور آلمان بود اعلام کرد که به نظرم این یک ساختار جامع و قوی است ، همچنین اکثر نفراتی که در این نشست حضور داشتند مثل آمریکا ، انگلیس ، فرانسه ، اندونزی، درخواست داشتند که ما این ساختار را با جزئیات به آنها توضیح دهیم. به نظرم ارتباط با آژانس شروع شده ، ولی ادامه این رابطه، بستگی به این دارد که مسئولین تا چه سطح بخواهند این روابط را ادامه دهند . من هنوز نمی دانم که رؤسای قرارگاه پرتوی نظرشان در مورد این ارتباط چیست؟ ولی بالاخره ما موظفیم به برقراری این ارتباط ،زیرا ما در سطح جامعه بین المللی متهم می شویم به اینکه ساختار مدیریت بحران متناسب با شرایط پرتوی را نداریم . راست هم می گویند . نگاه می کنند به سازمان مدیریت بحران که در این سازمان، اصلاً چیزی به نام حوادث پرتوی نیامده ، حتی اسمش ، تا آنجا که رسماً اعلام می کنند که به ما ارتباطی ندارد ، ما نامه رسمی سازمان مدیریت را هم داریم که به ما اعلام کرده این نوع حوادث مدیریتش با من نیست . خوب وقتی نگاه می کنند به ساختار کشور می بینند خبری نیست، اعلام می کنند که کشور ساختار متناسب با مدیریت بحران را ندارد و بعد یک نتیجه گیری عجیب و غریبی می کنند که برای چه دنبال صنایع هسته ای هستید؟ ما باید این ارتباط را با آژانس شروع کنیم که به آنها توانمندی خودمان را در حوزه مدیریت بحران اثبات کنیم . قابل ذکر است اولین ارتباطی را که با آنها برقرار کردیم، پاسخ و بازخورد کاملاً مثبتی از آنها دیدیم. امیدوارم که بتوانیم نظر دوستان بالادستی را هم بگیریم و این ارتباط را از کانال های رسمی کشور داشته باشیم .

به چه میزان جامعه دانشگاهی با پدافند پرتوی آشنا می باشند؟

خیلی از دانشگاهها با پدافند پرتوی بیگانه هستند، ممکن است دانشکده های فیزیک یا هسته ای از وضعیت ما شناخت داشته باشند ولی الباقی دانشگاهها هیچگونه اطلاعاتی در مورد حوزه فعالیتی ما ندارند حتی شناخت دقیقی نسبت به پرتو و خطراتی که ممکن است از طریق پرتو، انسان را تهدید کند نیز ندارند، افرادی از جامعه دانشگاهی هستند که فکر می کنند پرتو خطرات عجیب و غریبی دارد، در صورتیکه از نظر ما اینگونه نیست و می شود به راحتی با یک سری اقدامات، سطح خطر پذیری پرتو را کاهش داد.

به عنوان سؤال پایانی لطفاً در مورد نقش معاونت عملیات در رزمایش های برگزار شده در داخل کشور توضیح بفرمایید

معاون عملیات در حقیقت هدایت کننده صحنه در رزمایش می باشد ، زیرا تمام اقدامات تخصصی، دست معاونت عملیات است. که این اقدامات بر اساس چارچوبی است که از قبل برنامه ریزی شده. به عنوان نمونه، در رزمایش یا در حوادث پرتوی، این کارگروه پایش است که مشخص می کند کدام ناحیه آلوده است و در ادامه این کارگروه رفع آلودگی است که مأموریت بر طرف کردن آلودگی را بعهده دارد یا کارگروه اطفاء حریق ، کارگروه مدیریت ضایعات، کارگروه بهداشت و درمان و کارگروهای دیگر، هر کدام اقدامات تخصصی خود را انجام می دهند. در اینجا، معاونت عملیات مسئولیت هماهنگ کردن اقدامات کارگروه های مختلف را بعهده دارد، در حقیقت معاونت عملیات آستانه های مداخله را تبیین کرده و بقیه کارگروه ها بر اساس چارچوب اقدامی که تعریف می کنند وارد صحنه می شوند یا از صحنه خارج می شوند .

 

پنل کاربری