قرارگاه پدافند پرتویی
اطلاع رسانی
»
دکتر محبی: یکی از برنامه‌های سال 98 آموزش عموم مردم در حوزه پدافند غیرعامل است.
شناسه : 4585454
تاریخ ارسال : 09:00 - 1398/04/22

معاونت توسعه فرهنگی، یکی از مهم‌ترین معاونت‌های سازمان پدافند غیرعامل می‌باشد. در مصاحبه‌ای که با جناب آقای دکتر محبی، معاون محترم توسعه فرهنگی سازمان پدافند غیرعامل داشتیم با وظایف و مأموریت‌های این معاونت بیشتر آشنا شدیم. در ادامه شما را به خواندن این مصاحبه دعوت می‌نماییم.

آقای دکتر بسیار سپاسگذارم از اینکه وقت‌تان را در اختیار ما گذاشتید، به عنوان اولین سؤال نقش معاونت توسعه فرهنگی در سازمان پدافند غیرعامل چه می‌باشد؟

بسم اله الرحمن الرحیم. همانطور که مستحضر هستید سازمان پدافند غیرعامل مأموریت محور است و مأموریت آن مقابله با تهدیدات است و سازمان دفاعی است که موظف است در حوزه های مأموریتی خود اعم از بحث سایبری، زیستی، پرتوی، شیمیایی، اقتصادی و کاربردی کارهای خود را پیش ببرد یکی از حوزه هایی که برای سازمان تعریف می شود در حوزه فرهنگی است که حوزه مأموریتی آن را باید کاملا پوشش دهد همانطور که حضرت آقا فرمودند حوزه و مسایل فرهنگی مانند هوا است که ما درون آن قرار گرفته ایم و بر فضای کشور حاکم است. اما خوب یک چنین فضایی در سازمان پدافند غیر عامل هم هست تمام اتفاقات و مأموریت های سازمان بایستی در یک لایه فرهنگی انجام شود و برای مردم بازگویی شود. قاعدتاً ما برای تعریف این مأموریت‌های بسیار مهمی که در پدافند غیرعامل داریم بایستی از ابزارهای مختلفی استفاده کنیم که بخش عمده این ابزارها در حوزه فرهنگی تعریف می شود اصلاً اگر بخواهیم حوزه های عمومی و تخصصی مفاهیم پدافند غیرعامل را برای مردم بگوییم قاعدتاً بایستی از ابزار فرهنگی استفاده کنیم  یعنی اگر بخواهیم مفهومی فرهنگ سازی شود لازمه اش این است که سیر مراحل این کار را طی کنیم یعنی اینکه آن موضوع را به اطلاع مردم برسانیم و بعد آن را تبلیغ و ترویج کنیم و سپس آن را به یک فرهنگ تبدیل کنیم و آن فرهنگ را نهادینه کنیم تا تبدیل به یک رفتار در مردم شود لذا همه این مراحل باید انجام شود تا بتوانیم بگوییم در حوزه فرهنگ سازی مفاهیم، کاری را انجام داده‌ایم به همین دلیل اسم این معاونت، معاونت توسعه فرهنگی است یعنی توسعه دادن فرهنگ پدافند غیرعامل در سطح جامعه. استحضار دارید که سازمان ما یک سازمان حاکمیتی است و یک سازمان کلان نگر راهبردی است و یک سازمان دفاع کننده کلان کشوری در حوزه های مختلف است این جنس کار نشان می دهد که ما سطح کارمان یک سطح کلان است و این سطح کلان را باید به لایه‌های مختلف بشکنیم این لایه‌های مختلف بخشی از آن در درون سازمان است که ما تحت عنوان قرارگاه های عملیاتی از آن نام می بریم و یک بخشی از آن بیرون سازمان، که از این جهت مجبوریم با استفاده از توان سایر دستگاه‌ها،  اقدامات، خواست‌ها و ماموریت‌های خود را  محقق کنیم به همین خاطر ما جای پایی در همه استان‌ها داریم و مدیر کل‌هایی داریم که در استان‌ها نیز بایستی این وظایف را انجام دهند در وزارتخانه‌ها ما افرادی را داریم که تحت عنوان مدیر کل پدافند غیرعامل مأموریت‌های ما را انجام می‌دهند که سطح‌شان نیز بالا است معمولاً یکی از معاونین وزرا با حفظ سمت مدیر کل پدافند غیرعامل است ، پس پدافند غیرعامل برعکس نیروهای مسلح که در درون خودشان محدود می‌شوند، اصلاً به درون نیروهای مسلح محدود نمی‌شود بلکه بایستی که نیروهای مسلح هم اصول پدافند غیرعامل را در درون خودشان رعایت بکنند.ولی آیا حوزه مأموریتی ما نیروهای مسلح است؟ خیر حوزه مأموریتی ما کل کشور است که نیروهای مسلح نیز بخشی از آن کلیت کشور را در اختیار دارد از این جهت ارتباط ما با دستگاه‌های اجرایی یک ارتباط کاملاً دو سویه و مأموریتی یا به عنوان دیگر موظفی است اگر بخواهیم این کلان پدافند غیرعامل را برای دیگران تعریف کنیم بایدیک تعریف برای دستگاه‌های اجرایی، یک تعریف برای استان‌ها، یک تعریف در یک سطحی برای مدیران عالی، در یک سطحی برای مدیران اجرایی و در سطح دیگر برای مردم داشته باشیم. بنابراین تمام مردم در حوزه رعایت پدافند غیرعامل شخصاً مسئولیت دارند که البته مسئولیت مدیران دستگاه‌ها بیشتر است چون بخشی از اجرای اصول به عهده آنها است وگرنه وقتی خدای ناکرده اتفاقی می افتد باید خانه افراد هم محکم باشد بالاخره آنها خودشان هم باید محکم باشند یکی از مأمویت ‌های پدافند غیرعامل ارتقاء آستانه تحمل ملی و ارتقاء آستانه مقاومت است خوب این یعنی چی؟ مقاومت توسط چه کسی انجام می‌شود، مقاومت توسط مردم انجام می‌شود فلذا ما ضمن اینکه بایستی به زیر ساخت‌ها، حوزه سایبری، حوزه‌های زیستی و امثال اینها بپردازیم باید در جایی مردم مطلع بشوند که ما چه اقدامی داریم انجام می‌دهیم آن اقدامات قائدتاً در حوزه فرهنگی تعریف می‌شود. و اگر بخواهیم به مردم اطلاع رسانی کنیم ابزارهایی نیاز است، به عنوان مثال بایستی مستند، فیلم سینمایی، سریال، موشن، انیمیشن، پوستر، عکس، کاریکاتور، بازی‌های رایانه‌ای، چیزهای مختلفی که می‌تونه از شبکه‌های ملی، از شبکه‌های استانی از سیما از صدا و حتی از شبکه‌های اجتماعی برای مردم پخش شود تولید کنیمبه همین دلیل ما یک سایت پایداری ملی داریم که امر اطلاع رسانی را انجام می دهد و هم مدیران و هم مردم بایستی از اخبار جدید پدافند غیرعامل مطلع باشند در راستای فرهنگ سازی این مفاهیم ما از لایه های مختلفی شروع کردیم از جمله از آموزش و پرورش، از آموزش و پرورش که شروع کردیم به لحاظ اینکه بحث فرهنگ سازی معمولاً از لایه های پایین سنی شروع می شود و بهترین جا آموزش و پرورش است به همین دلیل در متون درسی آنها پایه نهم و دهم در درس آمادگی دفاعی یک فصل به پدافند غیرعامل اختصاص پیدا کرد که موظف هستند بخوانند علاوه بر این با کمک آموزش و پرورش در سال های گذشته سعی کردیم یک سری فیلم و بازی طراحی کنیم، فیلم‌های کودک تحت عنوان هادی و پوریا تعریف شد و در مدارس پخش شد علاوه بر آن حدود 10 عنوان کتاب تولید کردیم که دو جلد آن مربوط به پدافند غیرعامل و دختران است که پارسال تولید شد و در تیراژ حدود 150 هزار نسخه توسط آموزش و پرورش چاپ شد. کتاب هایی نیز داریم که آماده چاپ است که چهار عنوان کتاب برای سنین مختلف پسران، مقطع اول دو کتاب، مقطع دوم دو کتاب یعنی برای سنین 6 و 9 تا 15 سال، تمام این کتاب‌ها برای آن است تا دانش آموزان نسبت به مفاهیم پدافند غیرعامل آشنایی بهتری پیداکنند. برای اولیاء نیز که یک جامعه 13 میلیون نفری هستند مشغول تعریف کتاب هستیم تا آنها نیز از پدافند غیرعامل اطلاع داشته باشند برای معلمان و نیز دبیران آمادگی دفاعی کارهایی صورت گرفته به طوری که برای معلمان کتابی طراحی شده و برای دبیران دوره‌های مربی‌گری پدافند غیرعامل تعریف شده که تعدادی را آموزش داده ایم و به تعداد دیگری نیز امسال آموزش می دهیم. در مجموع تلاش‌ها بر این بوده است که حوزه فرهنگ سازی در این لایه ها ایجاد شود. برنامه‌ای را امسال پیش بینی کرده ایم که فکر می کنم چیز خوبی است و شاید ما یک مخاطب حدود 15 میلیونی را هدف قرار داده باشیم تحت عنوان آموزش عموم مردم، که ذیل ماده 58 احکام دائمی به دستگاه‌ها ابلاغ شده که اقدام به آموزش عموم مردم در حوزه پدافند غیرعامل کنند در این راستا دستورالعملی را آماده کرده‌ایم که در حال نهایی سازی است و متن و محتوایی برای این کار آماده شده و داریم فیلم های آموزشی را هم طراحی می کنیم که مفهومش این است که ما می خواهیم برای عموم مردم آموزشی را طراحی کنیم که حداقل به مدت دو ساعت و حداکثر به مدت 8 ساعت بدون صدور گواهی، مفاهیم پدافند غیر عامل را بدانند. برای این کار تلاش کرده‌ایم جهت ساخت فیلم‌های آموزشی ارتباطی با صدا و سیما و ارتباطی هم با آموزش و پرورش و نیز یک ارتباط با شهرداری‌ها برای استفاده از خدمات فرهنگسراها بگیریم. در وهله اول تلاش ما براین است که با وزارت آموزش و پرورش تفاهم نامه ای در این خصوص داشته باشیم. متن و محتوای ما که آماده شد، حداقل آموزش و پرورش در طول سال تحصیلی دو الی چهار ساعت اولیاء را با مفاهیم پدافند غیرعامل آشنا کند. احتمالاً آنها از ما مربی بخواهند که این مربیانی که گفتم در حال آموزش هستند که بتوانند مدارس را پوشش بدهند. همانطور که گفتم برنامه هایی هم برای رسانه ملی داریم هم صدا و هم سیما که بتوانیم این جامعه آماری را پوشش بدهیم در واقع در افق زمانی سه ساله به دنبال این هستیم که همه مردم حداقلی از پدافند غیرعامل را بدانند این حداقل یعنی دو ساعت که در حوزه های تخصصی دو ساعت اول را گذراندن برایشان خیلی جذاب باشد و دو ساعت بعد را به حوزه سایبری اختصاص بدهیم و دو ساعت دیگر را برای حوزه زیستی این چیزی است که دانستن این مفاهیم برای مردم لازم است یعنی در زندگی مردم این تهدیدات وجود دارد تهدیدات زیستی و سایبری در متن زندگی مردم هست لذا تلاش ما بر این است که ابتدا حدود یک دو ساعت مفاهیم کلی باشد و در دو ساعت های بعدی یک سری مفاهیم اختصاصی تر مانند سایبری و زیستی را برای مردم تعریف کنیم برای تمام این تولیدات، همه قرارگاه ها برای اینکه خود را به مردم و مدیران بشناسانند نیازمند تولید فرهنگی هستند. ما دیدیم که تمام اینها نیاز به تولید دارند، با تدبیر ریاست سازمان ما یک مرکز فرهنگی ایجاد کردیم که در واقع صف تولید محصولات فرهنگی باشد، احساس کردیم که برای آشنای سطوح مختلف مردم و مدیران با مفاهیم تخصصی در حوزه های مختلف مانند سایبری و زیستی و غیره و حوزه های عمومی لازم است که ما تولیدات متنوعی داشته باشیم و این تولیدات متنوع توسط گروه‌هایی با توانمندی خوب اجراء شود لذا مرکز را با این هدف راه انداختیم که تمرکزی در تولید فیلم های مستند و آموزشی داشته باشیم به طور مثال شاید فضایی اختصاص دهیم تا هر قرارگاهی بتواند صاحب نظران داخلی و بیرونی سازمان را  در استودیویی که در آنجا تدارک دیده ایم دور هم جمع کند تا حرف هایشان را بشنویم و ضبط کنیم از مباحث مطرح شده برای کلاس های آموزشی خاص و برای عموم مردم استفاده نماییم. یعنی الان در حوزه پدافند پرتوی تمام افرادی که صاحب نظر هستند و حرفی برای گفتن دارند و ابعاد متفاوت و مختلف موضوع را می توانند بررسی کنند این آمادگی را در مرکز ایجاد کردیم که حرف های آنها به خوبی و با قابلیت پخش از رسانه ملی و کلاس های آموزشی ضبط کنیم و بتوانیم از آنها استفاده کنیم علاوه بر این آمادگی ایجاد کرده ایم برای تولید سریال، البته بیشتر با تاکید بر حوزه سایبری زیرا ما قبلاً یک سریال زیستی ساخته‌ایم که کار موفقی هم بود و دنبال این هستیم که یک سریال در حوزه سایبری بسازیم. مستندهای مختلفی با رویکردهای چالشی و تهدیدمحور امروز مانند مرزبانی زیستی، پول دیجیتال، گوشی های هوشمند، شهر هوشمند، اینترنت اشیاء و چیزهایی که الان برای ما مساله شده سفارش داده‌ایم که ساخته شود علاوه بر این امسال جشنواره‌ای در حوزه فرهنگ سازی پیش بینی کرده‌ایم که در این جشنواره امیدواریم با یک رویکرد مردمی و دعوت و فراخوان از مردم در حوزه های مختلف با محورهای مختلف ماموریتی ما و ذیل موضوعات تخصصی فرهنگی و هنری مانند کاریکاتور در حوزه سایبری یا سایبری بانکی یا سایبری صنعتی و یا پرتوی و فیلم مستند، فیلم کوتاه صد ثانیه‌ای، طراحی پوستر، عکس، خط و فیلمنامه همراه باشد و امیدواریم که این جشنواره را حول و حوش هفته پدافند اجراء کنیم تا با این روش یک فرهنگ سازی عام هم داشته باشیم و افراد و جامعه را دعوت به این کار کنیم که با آثاری که می فرستند برداشت خود را از حوزه های ماموریتی ما تعریف کنند تا بدانیم ما را چطور فهم کرده اند.

با توجه به اهمیت تهیه پیوست فرهنگی، و استفاده آن در رزمایش‌ها مانند رزمایش پرتوی کاشان اصولاً لزوم تهیه پیوست فرهنگی برای چیست؟

در حوزه کلان پیوست فرهنگی مفهومی که بیشتر مورد تاکید حضرت آقا در سال های گذشته بود این بود که هر فعالیتی در هر حوزه ای نیازمند این است که شما جوانب فرهنگی موضوع را هم مدنظر داشته باشید، اگر جایی کارخانه‌ای تأسیس می‌شود صاحب کارخانه بیشتر به فکر تامین نیروی انسانی، مواد اولیه، جایابی کارخانه و نیز در برخی از صنایع بزرگ دسترسی به آب و چیزهایی از این قبیل می‌باشد تا آن کارخانه یا فعالیت اقتصادی شکل بگیرد چیزی که این وسط گم می شد این بود که موضوع فرهنگی در اینجا چه می شود؟ به این معنی که وقتی شما یک کارخانه در نزدیکی یک روستا می زنید بافت فرهنگی آنجا چه تغییری می‌کند؟ یا افرادی را که از نقاط مختلف جمع آوری می‌کنید و آنجا تجمیع می شوند و آورده فرهنگی دارند، آیا در فرهنگ بومی استحاله می شوند یا فرهنگ بومی را خراب می کنند یا فرهنگ بومی بر آنها تاثیر منفی می گذارد؟ اینها دیده نمی‌شد بلکه کارخانه ای با عدد قابل توجهی آدم دیده می شد اما خدمات فرهنگی برای آن دیده نمی شد مثلاً مسجد، بالاخره یک تجمع انسانی شبیه به یک شهرک وقتی درست می شود باید امکانات فرهنگی و هنری آن را هم دید زیرا آن تجمع بالاخره نیاز به مدرسه، مسجد، فضاهای تفریحی و پارک دارد و نیاز به جاهایی دارد که در آنها افراد بتوانند نگاه فرهنگی خود را تقویت کنند و خود را با فرهنگ و ارزش جامعه مانوس کنند اینها دیده نمی شد مثلاً شهرکی ساخته شده اما مسجد برای آن در نظر نگرفتیم در واقع همانطور که ما ابعاد مختلف موضوع را نگاه می کنیم مثل آمایش سرزمینی باید یک آمایش فرهنگی هم داشته باشیم این صنعتی که شما در جایی ایجاد می کنید باید با خود یک الحاقیه فرهنگی هم داشته باشد البته من الحاقیه فرهنگی یا پیوست فرهنگی را قبول ندارم چون جزو ذات آن طرح است و باید آن را جزو ذات طرح دید وقتی می گویید پیوست شاید در خصوص آن از افراد سوال نشود و این حلقه گم شود اما وقتی که جزو متن برنامه باشد اگر فرد انجام ندهد مورد سوال قرار می گیرد که چرا این مهم انجام نشده لذا ایکاش اصطلاح پیوست فرهنگی را بگذاریم متن فرهنگی، یک اقدام خیلی شفاف بگوییم اگر ما در جایی صنعتی ایجاد می کنیم بایستی تمام رویکردهای فرهنگی آن را هم مدنظر قرار دهیم که می تواند در صنعت، صنایع نفت وگاز، شهرسازی، در حوزه های تجارت در هر حوزه ای حتی دانشگاهی باشد که یک موضوع علمی است یعنی یک دانشگاه که موضوع علمی است نمی تواند صرفا به خود بپردازد زیرا تراکم جمعیتی که در آنجا است نیازمند نگاه فرهنگی هم هست و لذا هر دانشگاهی مسجد هم هست و نیازمند سالن اجرا هم هست و نیازمند سلف سرویس هم هست لذا این یک پک است خوب اگر دانشگاهی کتابخانه نداشته باشد مسجد نداشته باشد نشان می دهد خیلی فضای فرهنگی را مدنظر قرار نداده ایم از این جهت چند سال پیش ابلاغیه ای آمد که هر طرح اقتصادی یا عمرانی بایستی پیوست فرهنگی داشته باشد که حالا این که به بیراه رفته یا به راه است را کاری نداریم اما خیزش هایی انجام شد و شورای عالی انقلاب فرهنگی متولی این کار شد و دوستانی هم در این حوزه ها زحمت کشیدند و من خود هم یکی دو کار انجام دادم ولی این که بگویم همه آن انجام شده خیر آن چیزی که مورد خواست حضرت آقا و زیبنده یک جامعه شیعی باشد اتفاق نیفتاده اگرچه خیزش هایی صورت گرفته و گاهی اوقات پیوست فرهنگی تبدیل به نوشته ای می کنند و فقط این نوشته را ارائه می دهند وقتی می گویید پیوست فرهنگی دارید یا خیر جزوه ای را می آورند و می گویند بله این پیوست فرهنگی ما است در صورتی که این نوشته باید در عمل باید خود را بروز و ظهور دهد زیرا در کاغذ که مسجد در نمی آید مسجد روی زمین است و اینکه ما طرح احداث مسجد را بنویسیم مسجد نمی شود بنابراین گاهی اوقات ما پیوست فرهنگی را روی کاغذ داریم یعنی طرح آن را داریم ولی خودش را نداریم که حالا من دیده ام برخی سازمان ها به علت اینکه اجبار دارند پیوست فرهنگی هم بنویسند پولی هزینه می کنند برای نوشتن پیوست نه اجرای پیوست و این هم مشکلی است که بایستی به آن رسیدگی شود اما در حوزه رزمایش ها، بالاخره رزمایش های ما نیز از جنس یک اقدام است وقتی ما اقدام می کنیم بایستی رویکردهای فرهنگی آن را هم ببینیم لذا لازم است در رزمایشی که انجام می دهیم مثلا رزمایش پرتوی رویکردهای فرهنگی آن را ببینیم، رویکردهای فرهنگی آن این است که از نظر فرهنگی اثرات این رزمایش بر مردم چیست و به آن رویکردهای فرهنگی دقت کنیم و کاری نکنیم که رزمایش ما تبدیل شود به ضد فرهنگ و باید بخشی از فرهنگ آن را حمایت کند چون شما می خواهید تغییر رفتاری در افراد ایجاد شود زیرا با رزمایش تمرین عملی می کنید که تغییر رفتار ایجاد شود آنها آموزش ببینند و آن رفتار را در روزی که احتمال حادثه هست اقدام و عملیاتی کنند اما اگر ضد فرهنگی اینجا صورت بگیرد مثلا جلوی یک روستا را ببندیم و بگوییم تردد نکنید که این اقدامی ضد فرهنگ می شود این پیوست فرهنگی می خواهد بگوید که چطور به مردم اطلاع رسانی کنیم که نترسند و همکاری کنند، با مردم چگونه ارتباط بگیریم که با همکار باشند و با ما مساعدت کنند و یک خبر را چه موقع کار کنیم چند نوبت کار شود چگونه اطلاع رسانی کنیم شیوه های آن چه باشد؟ بروشور باشد؟ رسانه ملی باشد، از طریق رادیو باشد، زیرا شاید کسی تلویزیون نداشته باشد و با رادیو باید به آنها اطلاع داد یا کسی تلویزیون ندارد و باید با بروشور به اطلاع او رساند یک کسی دارد در بزرگراهی که شما دارید رزمایش می دهید رد می شود و شما او را نگه می دارید باید برای او کاملا توضیح بدهید که چه اتفاقی دارد می افتد وگرنه ناراحت می شود که حدود دو ساعت معطل شده لذا در بروشورها باید به او توضیح دهیم که چرا این کار دارد صورت می گیرد و نقش تو در این کار چیست و برای چه ما شما را معطل کردیم، برای حفظ سلامت خودتان، اینها باید در آن بروشور گفته شود که با ما همراه شود، لذا پیوست فرهنگی می خواهد بگوید در حوزه اطلاع رسانی، مدیریت افکار عمومی و در حوزه آرامش بخشی شما چه باید بکنید که شامل قبل از رزمایش، حین رزمایش و بعد از رزمایش می شود قبل از رزمایش، ما آن را در آموزش می بینیم، در حین رزمایش با انعکاس رسانه ای و با سخنگویی که تعریف می کنیم و با حرف هایی که با مردم مبادله می کنیم و با اطلاعاتی که به آنها می رسانیم و سعی می کنیم جلوی شایعات را بگیریم زیرا به مردم آسیب می زند در بخش مدیریت افکار عمومی می توانیم این شایعات را به حداقل برسانیم و به صفر برسانیم که مردم نگران نشوند و ایجاد اضطراب و دلهره نکند و بعد از رزمایش نیز ما باید آرامش بخشی کنیم و با عملیاتی که انجام می دهیم مردم را آرام کنیم که بخشی از آن توسط رسانه ای که در اختیار داریم این اتفاق می افتد لذا اگر قرار است ما اقدامی عملیاتی انجام دهیم تحت عنوان رزمایش که با مردم ارتباط می گیرد بایستی رویکردهای فرهنگی را هم در اجرای آن مدنظر داشت اسم این موضوع پیوست فرهنگی است یعنی نگاه فرهنگی داشتن به این رزمایش، این توضیح پیوست فرهنگی بود که در رزمایش کاشان آن را انجام دادیم و خیلی هم خوب انجام شد و در رزمایش بوشهر احساسم این بود که علیرغم اینکه زمان برای این کار کم بود ولی با این حال توفیقات خوبی نصیب شد.

ادامه دارد...

پنل کاربری